WEEKBLAD F. 98. ZONDAG 14 MEL EEN GEWETENHflE.j 187L VOOR DE KRIMPENER-, ALB1ASSER- EN LOPIKERWAARD. 1 1 r S. W. N. van NOOTEN te Schoonhoven, SGHOONHOVENSCHE COURANT. PRIJS DEZER COURANT: Voor Schoonhoven per drie meenden f 0,60. Fienoo per port 0,7(1 Een hooggeleerd schrijver heeft een par jaren geleden, toen er ook een verkiezingsstrijd te wach ten was, toen er van vele zijden pogingen wer den in het werk gesteld om de kiezers om den tuin te leiden, om ze, zooals men in het da gelijkse!] leven zegt, bij den neus te hebbenaan het Nederlandsche volk toegeroepen «kiezers! past op uwe neuzen." Die aardigheid is na dien tijd overgenomen door allerlei schrijvers en jonrnalisten en het is tegenwoordig haast gewoonte geworden, dat men bij iedere nieuwe verkiezing in de dagbla den aan de kiezers het «past op uwe neuzen" als een afdoend recept voorschrijft, alsof geen ander deel van bet kiezerslichaam gevaar liep gewond te worden dan de neus. Wij gelooven dat er nog een veeNfedeler deel is'lietwelk" inet 'kneuzing en verworidinOedreigd wordt; wij willen wel aan het straksjfcenoemde recept alle mogelijke waarde toekenjBn maar wij wenschen allereerst aan d^fcffzfrs toe te roepenrpait op uw geweten. Heeds in ons vorig artikel hebbenywij er op gewezen hoe dat geweten bedjfeigd wordt, hoe velen misbruik weten te maken van hun maat- schapplijk overwicht, van de afhankelijkheid, waarin vele kiezers tot hen staan door dienst baarheid, nering of bedrijf, hoe velen zelfs de heilige wapns, die zij aan den godsdienst ont- leenen, versmeden om ze aan de kiezers op de borst te zetten en dan te zeggenuw stem voor onzen candidaat, of anders verliest gij, koopman, onze klandizie, anders wordt gij, landbouwer, na het eindigen - van den pachttijd niet weder toegelaten op het land, dat gij reeds zoo lang bebonwt, anders zult gij', gemoedelijk katholiek, met den banvloek van den pus wordeu bela den, anders zult gij, geloovig protestant, als een opstandeling tegen God door den toorn des Hemels worden bezocht. Wij komen daarop thans nog even terug, omdat de zaak,'waarover wij u spreken, zoo be langrijk, zoo ernstig, zoo heilig is. Immers bet geldt hier niets meer of minder, kiezers, dan dat ieder uwer voor zijn aandeel de mannen aanwijst, die in de vergaderzaal der landsvertegenwoordiging zitting zullen hebben, en die daar de dierbaarste belangen zullen be hartigen niet alleen van umaar van al me medeburger/. U is de plicht opgelegd om door uwe stemuitgebracht volgens uwe émetige overtuiging, voor de belangen van geheel Ne derland te zorgdh, en gij pleegt een misdrijf tegen nw land en uw volkwanneer gjj die overtuiging verloochent, of zelfs wanneer gij geen overtuiging zoekt te verkrijgen en eenvoudig naar de stembus gaat. om een ander te believen, die misschien dan nog wel uw stembriefje met zijne hand heeft ingevuld. Wij zouden dit niet van u willen gelooven, wanneer niet de ervaring van ieder verkiezings- 'tijdprk ons, helaas, leerde dat die treurige fei ten werkelijk plaats vinden. Wanneer iemand u gunsten belooft, of u met het verlies van gunsten bedreigt, om n te bewegen een moord te begaan een valsche handteekening onder een wissel te schrijven, eens anders goed te stelen, een valschen «d te doen, dan richt gij uw hoofd fier naar hoven, niet waar, i'i gij roept hem toe: «ga achter mij, Satanasr'nam- dat gij in hem een wolf in schaapkleeren, een duivel in engelengedaanfe ziet.' En hier, bij de stenftus, zoudt gij anders handelen? Och, wat vrij u bidden mogen, weest ook hier fier, laad ook hier het «ga ach ter mijj Satanas!" uit uwen mond hooren. Wanneer iemand u vraagt om een stem tegen uwe overtuiging en u met beloften wil paaien of door bedreigingen bevreesd wil maken, dan is hij niets minder misdadig, niets minder een Satanas dan die anderepdie wij zoo juist noemden. Hij vraagt wel niet van u 'het storten van menschenbloed, maar hij waagt het dooden van uw geweten. Hij vraagt u wel biet een val sche handteekening te «ghrijven, maar toch op uw stembiljet een valschen naam te schrijven dat wil zeggen een anderen npam dan gij in gemoede overtuigd zijt te moeten schrijven. Hij vraagt u wel niet anderen te bestelenmaar hij vraagt u dat gij u zeiven berooft vail uw dier baarst eigendom, een zuiver geweten. Hij vraagt u wel niet den reehter te bedriegen door een valschen eed, maar hij vraagt u dat gij het* gansche volk bedriegt door een valsche stem. Wanneer de stemmingen eens mondeling ge schiedden en gij verscheent voor het stembureau, waar u gevraagd werd: wien wilt gij als den man, die naar uwe overtuiging in 's lands ver gaderzaal zitting moet hebbfen? en' wanneer gij dan luide een naam uitspraakt^dien men u had afgeprst en dien gij naaiVuw geweten niet wildet kiezen, dan zoudt gij een leugen uitspre ken, een leugen zoo grof; als maar denkbaar is, en gij zoudt moeten blozen tot over de ooren. Nu wordt u niet gevraagd te spreken, nu schrijft gij eenvoudig den naam op een briefje, nu kan het ten eeuwigen dage een geheim blijven, wien gij gestemd hebt, maar toch, wanneer gij dat briefje anders invult of' doet invullen dan uwe overtuiging zou medebrengen, dan zijt gij toch niets meer of minder dan een leugenaar. Maar wij willen niet alleen spreken tot u. Wij hebben ook een woord tot hen richten, die pp uwe zwakheid azen en die zoo misda dig zijn, als wij ze daar stritks beschreven. Men zoude zoo zeggen, dat voor hen geen woord van medelijden, geen zachte waarschuwing pste, dat zij niets anders hadden verdiend dan h»rdebittere verwijtingen. En^toch, gij allen die wij thans bedoeleft zoovelen als gij deze regelen moogt lezen, wij weten wel dat gij niet allen tot dezelfde soort behoort. Daar zijn onder u wel gemoedelijke manoen, die meenen Gode een dienst te doen, wanneer zij den candidaat hunner richting doordrijven, hoe dan ookdie met dat doel voor oogen niet vragen naar de overtuigingen der kiezers, die maar blij zijn, wanneer zij stemmen winnen en er niet zoo nauw op zien hoe die winst verkregen is. Aan hen roepen wij toe: weest niet langer zoo ziende blind. De zaken, waar gij zoo licht PRIJS DER'ADVERTENTIEN: Yan 1 tot 5 regelsf 0,50. Iedere regel meer 0,10. Qroote letters naar plaatsruimte. Inzending franco. over heen loopt, zijn teedere, heilige zaken, en gij doet Gode mèer dienst door eerbied te heb ben voor de heilige overtuigingenvan anderen, dan door candidaten uit de stembus te halen, die toch altijd maar naar uwe prsoonlijke over tuiging de beste zijn. En bovendienwanneer gij meent dat de zaak van het recht, vim den vrede, van de welvaart alleen door menschen als uW candidaat bevorderd zal worden, hebt dan vertrouwen, vertrouwen in de zegepraal van bet goede. Daar-is eens. een verstandig woord gesproken door zekeren Gamaliel in een ver gadering van tegenstanders van het Christen dom: «wanneer dat werk," zeide hij, soit God is, dan zal het toch overwinnenwanneer het uit de menschen is, dan zal het toch wel te niet gaan." Bedenkt dat ook en onthoudt hetgeen gtj zelf zoo dikwfjls leeraart, dat op kwade middelen nooit zegen kan rusten. a Maar daar zjjn er ook onder u, die door «p- dere bedoelingen worden gedreven, en op den bodem van hunne gedachten ligt eigenlijk niets dan egoïsmeheerschjuchtpersoonlijke naijver en zooveel ellendigs meer. Zij meenen dat een landeigenaar het recht heeft dat zijn boeren stemmen naar zijn zin, dat een rijk man het recht heeft dat zijn begunstigde leveranciers stemmen zooals het hem belieft. Zulke men schen zijn tyrannen en bovendien tyrannen zon der gezond verstand. Toen uw boer nw grond huurde, nam hij niet» op zich dan uw grond goed te bebouwen, toen uw schoenmaker een bestelling van u aannam, verbond hij zich tot niets anders dan tot het leveren van goede schoenen. Voldoen deze menschen aan die ver plichtingen dan hebt gij niets meer te eischen. Al het andere, wat gij aan hen vraagt, is roof. Zij zijn even' onafhankelijk als gij. Het is waar, zij leven van nw grond, van uw geld, maar gij leeft ook van hun pacht, van hun schoe nen. Zijn zij minder dan gij? En omdat zij in sommige opzichten van u afhankelijk zijn, zijn zij toch niet met lijf en ziel aan u ver kocht. Hebt eerbied voor hun vrijheid, voor hun geweten. Daar zijn ook menschen in de wereld, die in de maatschappij uwe meerderen zijn, en wat zoudt gij zeggen, indien zij han delden tegenover u, gelijk gij u aanstelt tegen over hen, die op de maatschappelijke ladder beneden u staan. Wanneer gjj> trapt, verdient gij ook niets anders dan getrapt te worden, Eéne zaak vergeten de burgers van den staat te veel, dit, dat zulk een maatschappij het ineest bloeit, waarin deugd en zieleadef in het volk leven. Wat baten zonder dat de beste instellingen van den staat? Welnn, wil men die bevorderen, dan kweeke men allereerst aan eerbied voor deugd, eerbied voor ziele&del, voor onafhankelijkheid van karakter, voor een zuiver geweten, voor een vaste overtuiging. Deugden, waarvoor een volk geen eerbied heeft, zal het nimmer trachten te verkrijgen. En Nederland moet ze bezitten, wanneer het een vrij en onafhankelijk land zal blijven. Dnaroin is het de plicht van allen, die deugden ifi eere te houden. Ook bij de stembus. Dfifir blijve het wachtwoord: geen tyrannie, vrijheid van geweten.

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Schoonhovensche Courant | 1871 | | pagina 1