WEEKBLAD DE VITSLAG. F. 104. ZOFDAfi 25 JTTNI 1871. VOOR DE KRIMPENER-, ALBLASSER- EN LOPIKERWAARD. S. W. N. van NOOTEN te Schoonhoven, Uitgems. maanden ƒ0,60. - 0,70. drie maandeu ƒ0,60. - 0,70. SCHOONHOVENSCHE COURANT. Natuurlijk willen wij spreken over den uit slag van de verkiezingen. 5 r De strijd is geëindigd en evenals na een geleverden veldslag de veidheeren de uitkomst van het gevecht overzien, vooreerst om te we ten of zij hebben gewonnen of verloren en in de tweede plaats om te overleggen wat hun te doen staat, ten einde eau goed gebruik te maken van de overwinning' of do nadeelige ge volgen der nederlaag te voorkomen,'zoo over ziet ook de pers het terrein, waar de verkiezings strijd is geleverd. De kiezers hebben gesproken. Of zij, die medestemden, dit gedaan hebben als vrije, onaf hankelijke en ernstige mannenis een vraag, die thans ieder hunner met zijn geweten moet uitmaken. Of zij, die te huis zijn gebleven en alzoo een der heiligste burgerplichten .niet zijn nagekomen, dit deden omdat zij tot hun eigen spijt werkelijk verhinderd waren, dan wel of zij het deden uit onverschilligheid, luiheid of meuschenvrees, is weder een vraag, die ie der hunner voor zich zeiven in alle oprechtheid moge beantwoorden. Wij hebben het onzege- daan om hen tot eenedele uitoefening van het verkiezingswerk op te wekken. Het is thans eeu gedane zaak. Berouw baat voor het gebeurde niets meer, bet kan alleen op een vol gende verkiezing van goeden invloed wezen. Maar de uitslag. De liberale partij mag zich gelukkig rekenen. In Arnhem leed zij een onmiskenbaar verlies. Haar verlies in Breda was van zeer bijzonde ren aard; daarover spreken wij straks. Overal elders echter werden de aftredende kamerleden, die zij candidaat had gesteldherkozen. In Almelo, Dordrecht, Hoorn, Amsterdam, Haar lem en Tieljwerd de plaats, waar een conserva- A/tief had gezeten, door een liberaal ingenomen. De conservatieve partij won te Arnhem, doch werd in de straks genoemde zes districten duch tig geslagen. De katholiek dericale partij versterkte in de haar uitsluitend toebehoorende provinciën, Bra bant en Limburg, bare posititiën op geduchte wijze. Zonder genade vielen de liberaal katho lieke Guljé, te Breda en de niet volkomen aan de priesters gehoorzame Kerstens, te Boxmeer. Zij werden door de volbloed ultramontanen van Nispen en van den Heuvel vervangen. De protestantsch clericalen of anlirevolution nairen kouden, waar zij, afgescheiden van con servatieven en katholiekennieuwe eigen can- didaten hadden gesteld, aan dezen nergens de overwinning bezorgen. Den uitslag der/ herstemmingen te Amster dam lusschen een conservatief en een liberaal, en te Amersfoort tusschen een conservatief en eeu clericaal katholiek alsmede van de nieuwe stem ming te Haarlem, waar Mr. Fock, die voor Amsterdam wenscht zitting te nemen, ook ge kozen is, moeten wij nog afwachten. Voor alle overige districten bleven de ka merleden, die moesten aftreden, met het mandaat van volksvertegenwoordiger beiast. Ziet daar in grove trekken de feiten. Wat leiden wij er uit »f? Om den uitslag juist e waardeerenmoeten wij eeu oogenblik het ooi vestigen op den po- litieken toestand hier tej lande in de laatste allerellendigst. Zij lorden aangeduid on recht. eterie Thorbecke in hoopte men op een keu vooruitgang. Die erst ontstond er een pbtij, naar aanleiding tl tl 1 b An ianA 1. f.t ana: jaren. Die toestand wi kan met twee woorden zekerheid en ge^ijs aan Toen het twééde m ,1862 aan bet roer kwa fermeu krachtigen politii hoop ging verloren. Alk scheuring in de liberale van het koloniale vraagstuk, en trad het mn nisterie van de Putte op, om te zien of het die quaestie kon oplossen. Het bleek daartoe niet in staat en door hun eigen handigheid en de verdeeldheid der tegenpartij werden de con servatieven meester van het terrein, Zij re geerden door het ministerie der ontbindingen en verwisselden zeiven driemaal van minister van lrrilr»viiuÜitur^mliilf ntav/lv #|n Vn niiJil Iiarlwiif aviuittcu, J iitruciljlt WCru uO lYaulCr fliT/ DCtiriJI moede en gelukte het haar den val van dit ka binet teweeg te brengen. Er kwam rust en de liberale partij werd door de "verkiezingen ver sterkt, maar met hoeveel vaderlandsliefde en goeden wil de- mannen van het ministerie Fock óok waren bezielddaar wareu elementen in, die aan het kabinet de noodige kraoht onthiel den. Het zonk ineen. Een derde en uit zeer bekwame mauDen samengesteld ministerie Thor becke trad in Januari 1871 op, doch het had nog een onzekere toekomst vóór zich. De li berale partij in de Kamer wilde het in beginsel wel steunen, maar de kracht der tegenstanders was onzeker. Daar waren conservatieven, anti- revolutionnairen en ultramontanen. Men mom pelde van een monsterverbond, dat dezen samen zouden sluiten, en wanneer dat verbond werke lijk tot stuud kwumkou men de gevolgeu niet berekenen. Immers, al wareu die drie partijeneensgezind in hunne oppositie togen de liberalen, zij konden het volstrekt niet wezen, waar het op handelen zoude aankomen. Was alzoo dat verbond gelukt en daardoor de kracht der liberalen verlamd, dan zoude het gevolg zijn geweest nieuwe onzekerheid, nieuwe werkeloos heid, nieuwe partijworstclingeu en partijintrigues, totdat de natie misschien verlangend had uit gezien uaar de aanhechting aan een ander land, waar men van zulk een ellendig bestaan zoude verlost wezen. De conservatieven wilden dat verband wel. Zij spiegelden aan de beide kerkelijke partijen zooveel schoons voor, dat het verleidelijk scheen. Wat er zoude gebeuren, wanneer zij er eens in mochten slagen op die wijze aan het roer te komendaaroVer bekommerden zij zich niet. Maar de kerkelijke partijen, de mannen van beginsel in die partij, 'hebben hn niet gewild. De heer Groen van Prinsterer stond hierbij boven aan en het tlaagsche Dagblad heeft dan ook voor dien edelen man niets dan smaad woorden over, want het wijt terecht aan hem de nederlagen der conservatieven. Had dé heer Groen de aftredende heeren Bichonvan Lijnden en van Golstein aanbevolenzij waren dan waar schijnlijk herkozen. Misschien had hetzelfde ge golden voor van der 1 lucht en voor de ver kiezing van graaf Schimmelpenninck in Alkmaar. Maar de heer Groen is een man van begin selen. Wat de onverstandigen onder zijne geest verwanten en de nijdigen onder zijne conser vatieve tegenstanders er ook van mogen zeggen hij alleen heeft de antirevolutionnaire vaan, de vaan van het kerkelijk protestantisme, omhoog gehoudenhij slleen heeft den weg aangewezen, dien zijne partij inslaan moet. Ook de katholieken sloten zich niet aan, maar waar zij machtig waren, daar weigerden zij ieder liberaal katholicisme toe te laten en zonden zij volbloed clericalen naar de Kamer. De misselijke politiek der conservatieven is alzoo veroordeeld en krachteloos gemaakt. Hoe wel nog bekwame leden hunner partij in de Kamer zitting hebben, wier talenten bij de be handeling van vele wetten van groot nut zullen kunnen zijn, toch kunnen deze als politieke mannen niet veel invloed meer hebben. Als zoodanig hebben zij uitgediend. En voor de vatieve politiek bestaat geen kans meer. De antirevolutionnairen in de Kamer en daar buiten zullen eindigen met allen naar den heer Groen te hooren. Nu eenmaal de conservatieve blinddoek hun van de oogen is gevallen, zullen zij alle politieke wanberekening laten varen en het //recht door zee" tot hnn motto nemen. Zij zullen inzien, dat, wanneer zij zulks niet doen hun val als partij even onvermijdelijk is, als die van de conservatieve. De katholieken zullen clcricaler dan ooit met hunne eisehen optreden en zullen boven alles willen bevorderen de belangen der katholieke kerk. Tegenover dezen zal de groote liberale partij staan, vast aaneengesloten in hare beginselen, maar vrij ook om over del bijzondere quaestieën onderling van gevoelen te verschillen en nlzoo te arbeiden gelijk in een gezonden' toestand ge arbeid worden moet De liberale partij, die thans niet meer zóó als voorheen voor de intrignes barer tegenstanders behoeft te vreezen, die thans zeer bekwame mannen aan het roer ziet, tal zich vrij ontwikkelen en vry arbeiden. De onzekerheid heeft alzoo opgehouden. De atmosfeer is gezuiverd./De groote tegenstelling zal voortaan heeten: clericaal of niet clericaal, vrije ontwikkeling va/ het individu in een ge- ordenden staat of onderdrukking van die ont wikkeling door een bepaalde geloofsleer of door priesteroverheersching. Hoe die tegenstelling zal worden opgelost, is in Nederland niet twijfelachtig. Thans zal men flink de handen aan het werk kunnen slaan, en wanneer wij dan 's, lands za ken degelijk behandeld zieD, wanneer wij onze instellingen in deugdelijkheid zien toenemen onze natie in kracht zien wiunen, de achting van het buitenland voor een vrij en flink Ne derland zieu vermeerdereu en alzoo de zelfstan digheid vuu ons vaderland zich zien bevestigen, dan mogen wij wel zeggendie toestaud vindt hare eerste oorzaak in de flinke houding der kiezers op den lflden Juni 1871. Die zoo even geschetste toekomst zal dus, wanneer ons niet alles bedriegt, de uitslag zijn. der laatste verkiezingen. Voor Schoonhoven per Franco per post PRIJS DER ADVERTENTIËN Van 1 tot 5 regelsQJ>0. Iedere regel meer0,10. Qroote letters naar plaatsruimte. Inzending franco.

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Schoonhovensche Courant | 1871 | | pagina 1