rise. ZONDA& 8 DECEMBER. 1872. WEEKBLAD VOOR DE KRIMPENER-, ALBLASSER- EN LOPIKERWAARD EN OMSTREKEN. Ons Onderwijs. «7. i«7. w/. 1089 114 113 113*/, 681/, 981/. BUITENLAND. OVERZICHT. V pc. 1 StHOBNHOVENSCHE CmiHT .9 3 rt qandeel lóoo’. 5 3 Deze Courant wordt geregeld iederen Zaterdag-middag verzonden. Prijs: voor Schoonhoven per driemaanden ƒ0,70. F"*» p«r poet door het geheel* .r^h 0,80. 871/. 14. 16. S. W. N. VAN NOOTEN, Uitgevers. Prijs der Advertentiën Van 1 tot 5 regels ƒ0,50. Iedere regel meer 0,10. Groote letters naar plaatsruimte. Inzen ding franco, en uiterlijk tot Zaterdags-voormiddags ten 10 ure. 29 Nor. 55 65 87 88 74 250 245 «0»‘/ia «O’/,. M‘/i. 64»/- 572 161 91 4«‘/>. 89*/. iicHTnr. 3 3 8 3 98 en 1816. 5 1820 5 5 5 1862. 5 64 V 1000. 5 66 4/1000. 5 60 2e leen. 4} 57/69. 4 59. .3 Ra. 100. Dat het bondgenootschap tusschen de ver schillende deelen der rechterzijde van de Nati onale Vergadering in Frankrijk goed beraamd wasdat er tucht heerschte onder die overigens zoo vijandig tegenover elkander staande partijen, heeft het votum over het regeeringsvoorstel in de zitting van den 29sten November bewezen. Wel werd dat voorstel, waarbij aan eene com missie van 30 leden wordt opgedragen voor- Het onderwije ie het voorname element van den vooruitgang en de welvaart der volken. Paiwa Hbndbik. (Openingsrede van het Luxembargich Wet gevend Lichaam5 November 1872. Er is een tijd geweest, waarin de belangen van het onderwijs de massa van het publiek koud lieten. De zorg daarvoor werd geheel overge laten aan onderwijzers en schoolautoriteiten, en, wanneer slechts, na ijverige beknibbeling, de gelden daarvoor werden verstrekt, dan legde men het hoofd gerust nederovertuigddat men zijn best had gedaan. Dien tijd zijn wij gelukkig te boven. Ge meentebesturen begrijpen thans, dat zij iets meer te doen hebbendan te zorgendat de onder wijzers niet te weelderig wordenschoolcommis- siën zien indat hun roeping zich nog eenigs- zins verder uitstrekt, dan *den schoolmeester achter de veeren te zitten.” De school, zij is niet langer een onbetreden terrein voor ben, die wij leekeu zullen noemen met betrekking tot het onderwijs; wij mogen ons verheugen in het feit, dat juist die leeken gevoeleh, dat hun medewerking onmisbaar is. Van die gewichtige verandering van inzicht getuigen overvloedig onze tijdschriftenonze dag en weekbladen. De vraagstukken, die zich op het gebied van het onderwijs voordoenworden daarin besproken met al den ernst dien zij ver dienen. En dat bet ook in de hoogste kringen belangstelling wekt, dat getuigt onder anderen het waarlijk koninklijk woord, hetwelk wij als motto bóven dit artikel hebben geplaatst. Het is ons voornementhans een vluchtig overzicht te geven van de voornaamste geschil punten, die in dezen tijd aan de orde zijn, ons voorbehoudende, later nu en dan, wanneer daartoe aanleiding bestaat, meer in bijzonder heden af te dalen.' Zulk een overzicht, wij twijfelen er niet aan, zal velen onzer lezers niet ongevallig zijn. Alleen dit nog: het groote vraagpunt, de strijd tusschen de voorstanders van neutraal en vau kerkelijk onderwijs, zal ons thans niet bezighoudendewijl deze van zoo diep ingrijpenden aard is, dat zij zich niet tot vluchtige beschouwingen kon leenen. Tl. >c. 2e Sectie. 7 1869. 7 lig. 3 1869. 5 7 6 6 8 3 8 RICHTER. Hennep, schil, priji f 21 4 per kilo; goeboter 70 4 ir half kilo; kaas £26 4 30 f 190 a 210} vatte varkens 10 12; aardappelen f3.00 eren t 7,00 i 8,50 per hee lt 74 stuks rundvee. Aangevoerd 20 partijen; wicht en qual, ia wei- dito £1,10 4 1,90 biggen voor Engeland 22 re dito 16 4 24. i November. Aangevoerd n graakalveren, 3 nuchtere meren, 309 varkens, 163 al. 85 et., 2de qual. 70 et.; 2de qual. 80 ct.; schapen 68 ct., voor Londen 50 2de qual. f 58 en 3de e, Zeeuwsehe, Elakkeeeche 13,50, mindere en geringe ie en Zeeuwsehe f7,80 4 sche en Noord-Brabantsche rS30%»N7,Mr>lWk. imsehe, Zeeuwsooe, Flak- 7,00 4 7,30, mindere f5,60, 5,00 h 6,40. 50, lange £2,80 4 4,20. 10. eeuwsche Jammen f 3,00 4 slkammers 2,90 4 3,50, sche f2,60 4 9,70. Dikke kalikoeien f 200 h 40; gróte vaarien f 115 4 4 80; nuchtere kalveren i cents per kilo, ons. 26 stuks. we. Puike jarige Zeeuwaohe, b f 13,00 4 14,90, puike ordinaire f 9,80 4 10,30, 9,00, Zotner-tarwe f 10,30 i en Vlaamsche f 6,50 4 7,50, en Vlaamsche Winter xak- 0,00 4 7,20, Overmaassche deu we Zeeuwsehe en V laan* a 6,00, Ovetmaasscha en jarige f5,80 4 6,90. ihe Voeder 2.604 3.30, 701 NootenSebeenheven.' van B. Z. heeft zich beroepen op het verschijn sel dat reeds zonder dat sommige tractementen zijn verhoogd. Wel een schrale troost voor hen die niet in dat gunstig geval verkeeren. Over het algemeen dient opgemerkt te wor den, dat het denkbeeld «'schoolwetsherziening” voldoende is, om velen in den lande met schrik te vervullen. Ten onrechte, naar wij meenen. Als toch de wet van ’57 zulk een teere plant is, dat elke poging om haar gebreken te ver helpen op haar ondergang moet uitloopen welnu dan hoe eer hoe beter haar maar geheel uitgeroeid, om ruimte te krijgen voor eeu pro duct van wetgeving, dat meer levenskracht bezit. Wij gelooven integendeeldat het beginsel dier wet zoozeer is vereenzelvigd met het grootst ge deelte onzer natie, dat het zegevierend uit den smeltkroes der herziening te voorschijn zou komen. Nog een woord over een andere strijdvraag Heeft het zoogenaamd Uitgebreid lager on derwijs reden van bestaanof moet het zich oplossen in bet Middelbaar Onderwijs? Wij wijzen slechts op den toestand in de kleinere gemeenten van ons landwaar geen Hoogere Burgerschool bestaat. Door het Uitgebr. L. O. op te heffen, zou men daar groot nadeel toe brengen aan de algemeene ontwikkeling. Ofschoon het Middelbaar Onderwijs nog betrekkelijk jong is, doen zich reeds stem man voordie op gebreken wijzen. De bezwaren zijn in weinig woorden samen te vatten. 1. Het sluit zich niet genoeg aan bij het Lager Onderwijs, dewijl het bij de leerlin gen in den aanvang zekere mate van kennis onder stelt die alle L. scholen niet aan allen geven kunnen. Het wil het algemeen L. O. tot zijn dienaar makenhetgeen ontegenzeggelijk een dwaze en schadelijke pretentie is. De M. S. moet voortbouwen op den grondslag der Lagere maar de laatste kau zich niet vernederen tot een voorbereidingsklasse der eerste. 2. De richting, die bij het Midd, Onderw. de overhand heeft, is te exclusief. De wis kundige vakken zwaaien er den scepter. De Hoogere Burgerschool krijgt te veel het karakter van een opleidingsschool voor bepaalde weten schappelijke vakken, terwijl haar hoofddoel blij ven moet algemeene ontwikkeling. 3. De toelatings- en overgangsexamens zijn niet verplichtend. Dat maakt, dat som tijds de leerlingen het onderwijs niet kunnen volgen in die klassen waarin de eigenliefde van ouders of voogden hen heeft geplaatst. 4. Er is geen eenheid genoeg in de eind examens, terwijl deze ook zondigen door de massa geleerdheid, die vereischt wordt. Dat zou aanleiding kunnen geven tot het volgen van een africhtingssysteem. Om volledig te zijn zouden wij thans met onze beschouwing moeten overgaan tot het Hooger Onderwijs. Doch bij den chaoti- schen toestand waarin het zich bevindt, en in afwachting van het reeds zoo lang toege zegde Ontwerp tot regeling, kunnen wij dit achterwege laten. Ook verzet zich de ons ge stelde plaatsruimte daartegen. Wij breken dus af niet uit gebrek aan stof, want er is nog veel over ons Onderwerp te zeggen. Later zullen wij wel eens gelegen heid hebbenhet ontbrekende aan te vullen het al te beknopte nader te omschrijven. H-e. stellen te doen tot regeling der bevoegdheid van de openbare machten en der ministeriëele ver antwoordelijkheid, aangenomen en de heer Thiers al zoo in zijne politiek gehandhaafd, doch het geschiedde met zulk eene geringe meerderheid, dat van de terugwerkingdie gewoonlijk op zulk eene crisis volgt, weinig te bemerken was. Die meerderheid is nog minder beteekenend geworden door den uitslag van de verkiezing dier commissie, waarin 19 leden der rechterzijde en slechts II de linkerzijde zitting hebben. De kracht der oppositie, nauw aaneengeslo ten in haren haat tegen de republiek, heeft de oogen doen open gaan voor den gevaarlijken toestand, waarin Frankrijk zich nog steeds be vindt, bij de verdeeldheid en onverschilligheid, die vaak onder de repubiikeinsche partijen heerscht. Ternauwernood heeft de meerderheid de zijde van Thiers gekozenof het gelukt der rechter zijde in de talrijke adressen van gemeenteraden die hunne instemming hadden betoond met den inhoud der boodschap, een reden te vinden om den Minister van Bmneiilandsche Zaken tot aftreden te nopenen alzoo de regeering een gevoeligen slag toe te brengen. Die adressen, als zijnde van zuiver politieke strekking, streden tegen de wet, en hoewel de Minister verklaardedat die gemeenteraadsbesluiten vernietigd zouden worden, en eene daartoe strekkende aanschrij ving reeds gereed lag, de vijanden der regeering (monarchalen, ultramontanen en Bonapartisten) wisten eene zeer geringe meerderheid te winnen voor eene motie, waarbij de handelwijze van den Minister werd afgekeurd. Die afkeuring heeft evenwel niet kunnen ver hinderen, dat de adressen van sympathie, nu uitgaande van het volkvan de natie zelve dagelijks vermenigvuldigden, en voor de regee- ring een krachtige steun zijn vooral met het oog op de door baar beoogde gedeeltelijke vernieuwing der vergadering. Na de hartstochtelijke zittingen der vorige dagen kon de behandeling der begrootingswetten aan de leden weinig belang meer inboezemen. In een paar zittingen werden de begroetingen van Financiën en Oorlog, de laatste tot een bedrag van ruim 431 millioen francs, zonder belangrijke discussie aangenomen. Niettegenstaande de geruststellende verklarin gen der regeering is in den toestand van Spanje nog geene verandering gekomen. Carlisten en republikeinen, gesteund door zoovelen, die niets te verliezen hebben of ontevreden zijn met den tegen woordigen gang van zakenreiken elkaar de hand in hun verzet tegen de regeering. Te midden van dien chaos wordt al wederom eene nieuwe leening van 10 millioen pond sterling aangekondigd. Waarlijk geen gunstig tijdstip voor dergelijke operatie 1 Aan het voornemen der PruisaiBöhö regee ring, om, door benoeming van nieuwe leden voor het Heereuhuisdit lichaam te dwingen tot goed keuring van het wetsontwerp op de districten, is uitvoering gegeven. 25 nieuwe leden, waaronder 20 hooggeplaatste burgerlijke en militaire ambte naren, zijn daarvoor uitgekozen, en aldus de aanneming hoogstwaarschijnlijk genoegzaam ver zekerd. De maatregel zelven wprdt door de ver schillende bladen verschillend beoordeeld. Som mige achten het, en o. i. met recht, eene» haiven maatregel, en een eersten stap op eene» gevaarlijken weg. Bij elk regeeringsvoorstel van eenig gewicht, waaronder het reeas ingediende op het burgerlijk huwelijk en de regeling der kerkelijke bevoegdheid mede eene plaats inne men, kan hetzelfde geval zich voordoen. Deze hadden dan ook aan eene geheele reorganisatie van het Heerenhuis, waarvan vroeger sprake was eu welke gedachte, naar men zegt, van Bismarck was uitgegaande voorkeur gegeven. Zoodoende ware aan eene instelling, zoo zeer in strijd met eene goede constitutie, een eind gekomen. Andere weder hadden het getal nieuwe ledenvolgens het oorspronkelijk plan, tot 40 4 50 willen zien op gevoerd om daardoor de voor de regeering gun - Laat ons beginnen met bet voornaamstehet voor allen toegankelijke, openbaar lager onder wijs, dat terecht als het fondament der volks welvaart wordt aangemerkt. Verkeert het in bloeienden toestand, dan gaat ons volk een hel ders toekomst te gemoet; kwijnt het, dan zullen zich ook weldra bedenkelijke versthijnselen voor doen in de geschiedenis van onze nationale ont wikkeling. In de eerste plaats dan wordt de aandacht gevestigd op de deelneming aan het on derwijs. Deze is nog veel te gering. Het volstrekt schoolverzuim moge zeldzamer worden, het betrekkelijk wegblijven is nóg schrikbarend. De nietigste beuzelingen zijn voor vele ouders redenen om huu kinderen thuis te houden. Veel te vroeg wordt het kind tot arbeider gepromo- k veerd. Duizenden kinderen verlaten de school, voor zij eenigszins op weg zijn om geregeld te leeren denken. Het schoolverbond heeft, gedurende ,den korten duur van zijn bestaan veel gedaan om de jeugd tot schoolbezoek, de ouders tot bevordering daarvan aan te sporen, doch verscheidene van zijn afdeelingen beginnen reeds in te ziendat zedelijke dwang met vol doende is, en dat men zal moeten eindigen met pogingen aan te wenden tot verkrijging van wet telijke invoering van leerdwang. Zeker, dat middel zou helpen; doch bij de toepassing zullen groote hinderpalen zich voordoen, die niet ge makkelijk uit den weg zijn te ruimen. Drin gend noodig achten wij een wet op den arbeid van kinderen. Onze Minister van Binnenland- sche Zaken schijnt niet van die meening te zijn. Een tweede vraagpunt betreft het onder wijzend personeel. De wet Van 1857 heeft o. a. ook de kwee- kelingen het recht gegeven om als onderwijzers te furtgeeren, niet alleen tot eigen oefening, maar wel degelijk als onderwijskracht. Een ondervinding van vijftien jaar heeft over dat stelsel den staf gebrokenzij heelt bewezen dat het èn voor den kweekelmgèn voor de school onaannemelijk is. In onderscheiden gemeenten worden dus van lieverlede de kweekelingen door hulponderwijzers vervangen; dit gaat evenwel rifet gemakkelijk, aangezien er thans, even als voor een twaalftal jaren, gebrek aan hulppersoneel is. Op sommige plaatsen wordt in 't gemis voorzien door aanstelling van hulponderwijzeres- senhetgeen tot zekere hoogte goed te keuren is. Ook de opleiding van onderwijzers wordt herhaaldelijk besproken. Moet deze van Staats wege geschiedenof aan de particuliere krachten overgelaten wprden? Kunnen de kweekelingen met vrucht eenige iaren de Hoogere Burger scholen bezoekenof moet van het begin af de practische vorming worden in het oog gehouden? Wat is er te zeggen vóór, wat tegen Kweek scholen en Normaallessen? Ziedaar vragendie aanhoudend aan de orde zijn. Onzes inziens verdient de opleiding van Staatswege de voorkeur, ook omdat anders weldra het gebrek aan on derwijzers zou toenemen; evenwel kunnen par ticulieren aan dat werk insgelijks met vrucht arbeiden. Zoowel aan Kweekscholen als Nor- maalinrichtingen kunnen flinke onderwijzers wor den gevormdmits men niet de wetenschappen het leeuwenaandeel geve, de praktijk in de school beschouwe als iets dat wel van zelf komt. Daarom ook is de Middelbare School geenszins de aan gewezen plaats voor den aanstaanden Lageren Onderwijzer. Ten vierde. De benoeming van hoofd onderwijzers. Algemeen bekend is de wijze waarop deze geschiedt: oproeping van sollicitan ten vergelijkend examen, voordracht. Daarmêe is het officieel gedeelte afgeloopen, doch in vele gevallen gaan dan nog de voorgedragenen be zoeken afleggen bij de Raadsledenom meer bepaald de aandacht op zich te vestigen. Dit gebruik (misbruik komt zoo vaak voordat een sollicitantdie schroomt zich dus op te dringen, gevaar loopt voor onverschillig gehou den en derhalve gepasseerd te worden. Die wijze van benoeming het laatste ge deelte gaat natuurlijk buiten de wet om en zal ons niet bezig houden; wij hebben het slechts aangestipt om het te signaleeren als beneden de waardigheid van den onderwijzer; die wijze van benoemingvooral het vergelijkend examen wordt thans ijverig bestreden en niet minder ijverig verdedigd. Wij voor ons, wij zijn geen voorstanders van die schoolmeesters-tentoonstel- lingendie aanleiding gevendat zijdie be vordering willen verkrijgenzich onmogelijk met hart en ziel op hun arbeid kunnen toeleggen en ook vaak hun school moeten verlatendat de practische man zeer dikwijls wordt overvleu geld door den jeugdigen adspirantdie tot nog toe alleen zich heeft ingespannen om het pro gram zijner kundigheden pasklaar te maken voor alle mogelijke examens en die toch niet in staat zijn om de deur voor elke intrigue te sluiten. Ten aanzien van deze zaak heeft onze Minister van Binnenlandsche Zaken als zijn ineening te kennen gegeven dat hij de bezwaren tegen de Verg. Ex. niet deelt. Ten vijfdej de groote quaestiede bezoldi ging der onderwijzers. Ieder kan voor beelden opnoemen van schoolmeesters die gebrek lijden, ieder betreurt zulks, maardaar blijft het bij. De wet heeft eenmaal het minimum bedrag bepaald; als de gemeentebesturen zich daaraan houdenzijn zij volkomen gedekt. Pogingen tot verkrijging van een hooger mini- mumcijfer worden wel aangewend, maar of zy met een goed succès zullen bekroond worden valt te betwijfelen. Ten minstede minister eiNov, 5 >br.Aug. 5 m.Juli. 5 pr.Oct. 5 500, 1860. f I, 1864. r 6, 5 5 6 7 6 6 6 5 4 4j 3 3 f 5 5 5 5 d.st.100. 5 ensk. ik. 7c

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Schoonhovensche Courant | 1872 | | pagina 1