1882. N’. 662. Zondag 19 Februari. )R, elaar. abode, koop! M0 SchooFterzuim. IEEK t Weekblad voor Zuid-Holland en Utrecht. <*g<i i I j oudheid, m enz. ë^S[ BINNENLAND. BUITENLAND. tomenzy ekkerkerk. inge- UMGEBT. >i- dito f 1,60 aio. Kipeieren den Schoonhoven. S. W. N. VAN NOOTEN te Schoonhoven, Uitgeveri. >er half kilo. 3 et. per half ^,30 per week, uchtere kalve- n aanvoer van trendeels kalf de heden we- >r H, aan de N NOOTEN richt van de irs. Goudache ijen. Prjjzen 26 k 28,50. r K, aan het Mejufvrouw Schoonhoven. SGHOOMOVEBSGHE COURANT. anger. 3 paar- en graskalve* 31 schapen of >0 biggen en Dane Courant wordt geregeld lederen Zaterdag-middag verzonden. Prijs: voor Schoonhoven per drie maanden 0,70. Franco per poet door het geheele rijk 0,80. Men kan zich abonneeren bjj alle Boekhandelaren, Postdirecteuren en Brievengaarders. ihoonhoven. dogus gratis. TEN. ter: le qual. ilf kity; kaas 8 ct., everloo- 10lammeren a 25 ets. per i 8 per stuk; Zeeuwsche f2,80, Roode tqliter. fGMENSCH, erdienst heb- melijke voor- i f e dikke f3,00 ,50. PAARDEN- n prijs, ver- kende, 4 jaar 9 eenige flee- DRUIVEN- iteld van eene verkrjjgbaar an 2 Gulden, 15 Cent, voor- 'enstaand fa it., 2de qnal. Lal veren: 1ste *,95Schapen per kilo, de qual. f76, 80 ets. e, Zeeuwsche, 1,75, dito heste i f 7,75 9,75, e dito f 10,50 Zeeuwsche en >ref6,50è8,10. Fl. en Overm. indere f 5,25 i 6,60, mindere If koeien f230 0, dito vaarzen alveren f3,50 op levering tal fok varkens Wolff 4 Zn.; lorinchem bjj bjj J. D. den as veldLek- s; Oudewater •rijk bjj O. G. 3MEN8CH, zeer goede ing gevraagd Prjjs der Advertentiën: Van 1 tot 5 regels 0,50. Iedere regel meer 0,10. Groote letters naar plaatsruimte. Inzending francoen uiterlijk tot Zaterdags-voormiddags te 10 uren. Alle binnenlandsche Advertentiënwaarvan de plaatsing 3 maal wordt opgegevenworden slechts 2 maal in rekening gebracht telling, heele jpzaad f 7 8. angevoerd 15 ■ijs f27 32 Wanneer wy de verwachting uitspreken, dat onze lezers in dit onderwerp belang zullen stellen, dan is het niet onmogelijk dat wy enkelen hunner een onverdiend compliment maken. Toch zullen ook dezen missdiien de urgentie van de zaak erkennen, als we vertellen wat ons heden in de keuze onzer stof bepaaldeal is het ook waar dat die keus op zichzelve nooit te onpas zou zyn en derhalve ook geen verontschul diging behoeft. We ontvingen een schryven van den hoofdonderwyzer,de nieuwe wet heeft aan dezen titel zyn beteekenis ontnomen, maar niettemin zullen wij hem blyven ge bruiken in zyn oude waarde, omdat het geen er voor in de plaats is gekomen *zoo verschrikkelijk leelyk is? eener school in een plattelands gemeente, aan welk epistel de volgende regels zyn ontleend «De couranten vertellen ons dezer dagen allerlei treffende, zelfs verbazende bijzon derheden waaruit het bewys zou kunnen worden samengesteld, dat het met de re- geling, de opvolging, en de kenmerkende eigenschappen der seizoenen niet precies in den haak is. Hier, bijvoorbeeld, leest men van een mees die in alle deftigheid op haar eieren gaat zitten broeden; ginds van meikevers die een vliegwedstrijd hou den elders van bloeiende rozenstruiken, vruchtzettende pereboornen en zwemmende lieve jeugd. Ook in myn dagelykscbe omgeving komen de knleteekenen op vry ondubbelzinnige wyze tamelyk ontijdig te voorschyn. Was het vroeger hegin April of hoogstens half Maart eer iut bekende kanon onhoorbaar zyn bressen begon te schieten in de gelederen der leergrage kinderschaar, thans heb ik half Februari reeds deserteurs. Eenige dagen vóór dezen begon het lieve leventje. «Gys, waar is Klaas, je buuijongenf' »Die komt niet meer, meesterI »Ei, is hij dan reeds» volleerdP” »Da’ wee ’k niet, meester, maarhy mot’t veld inI” Zoo, voor wie?” •Voor Gerritsen, dat is de boer waar zyn vader werkt.” >Klaas, dat voorzie ik met angstwekkende zekerheid, is de sneeuwvlok. Nu zij een maal aan het rollen is, komt er meer naar omlaag, totdat de lawine myn heele school organisatie met leerplan en albekrachtigd door Burgemeester en Wethouders na goed keuring van den districts-schoolziener, te pletter gooit; Die drommelsche Klaas, ik meende het zoo goed met hem; thans is het de derde winter geweest dat ik hem deelgenoot maakte van de geheimenissen der alleroorapronkelykste letterkunde, en toen ik hem voor de laatste maal na een afwezigheid van zeven maanden terug zag, was het eenige dat nog onder de goudgele bedekking van zyn hersenkas was blijven zittende wetenschap dat zoo ’n ronde een o was! »Wat hy en zyn kornuiten eigenlyk op het veld of in het weiland uitvoeren, weet ik niet. Men zegt, Klaas is een heele matador in de edele kunst van stekels pikken en molshoopen slechten. Ik vtfi I die vaardigheid volstrekt niet laag taxeerende landbouw is de oudste der kunstenen al wat er mee in verband staat eerbiedig ik zonder voorbehoud. Niettemin zou ik het niet kwaad vinden als de heeren Klaas c. s. hun kunstenaarsloopbaan wat later begonnen, zoodat ik niet jaar in jaar uit in de zomermaanden bleef zitten met hoog-, stens 70 percent van myn leerlingenin den druksten tyd met 50want dan moeten de meisjes ook thuis blyven omdat moeder mee moet helpen in het land.” We zullen deze jammerklacht niet verder overschryven, te meer niet omdat zij vol strekt niet op zichzelf staat. Het onderwerp •schoolverzuim” heeft sinds vele jaren een vaste plaats ingenomen in onze literatuur; het is inzonderheid aan de orde gekomen, sedert de tegenwoordige hoofdredactenr van »De Wekker”, de heer Lalleman, hoofd onderwyzer te Moordrecht, in een flink tjjdschrift-artikel het monster in al zyn leelykheid aan de Nederlandsche natie heeft laten zien. Wat is er sinds dien tyd al over geschrevenmeer nog over gepraat I In duizend vergaderingen van belangstel lenden in de laak van het onderwijs leverde het stof voor discussiën van onderscheiden temperatuur, naar den smaak der aanwe zigen en deelnemendenheetewarme1, lauwe enz. Het vroegte »Schoolverbond” heeft er zyn ontstaan aah te danken gehad; wat zyn er niet een aantal mannen en vrouwen van goeden wil geweest, die zich tot den strijd tegen het verderfelijke ding hebben aangegord; kapitalen zyn besteed aan school feesten, prysuitdeelingenuitstapjes, alles maar om de school zoo aantrekkelijk mogelyk te maken, en genietingen in het leven te roepen waarvan de kinderen, die de school niet geregeld bezochten, zich beroofden of, om met meer juistheid te sprekendoor hun ouders werden beroofd I Sinds dien tijd zijn niet veel minder dan twintig jaren verloopenen wat heeft men tot dusver verkregen? De Vereeniging •Volksonderwijs” heeft inmiddels haar vaan- Z. M. heeft J. W. Van Riet, ontvanger der dir. bel., invoerrechten en accijnsen te Bimpelveld c. a., benoemd tot ontvanger der dir. bel. en aec. te Rijp o. a. Bij Koninklijk besluit is voor alle acten en stukken, benoodigd bij den inleg van gelden in- en het terugbetalen daarvan door de Rijkspostspaarbank, "li stening van zegel- en registratierechten verleend, mits in of op die stukken van de bestemming melding worde gemaakt en daarop gesteld worde: „vrij van zegel en van het recht van registratie, ingevolge Koninklijk besluit van 19 Januari 1882, No. 17.” Bij da 1.1. Dinsdag plaats ge had hebbende verkiezing van een lid der Twoede Kamer in het hoofdkiesdistrict Gorinchem werden ingeleverd 1452 stem biljetten. Daarvan waren 71 biljetten in blanco en 16 van onwaarde. Herkozen 1 werd de heer H. Seret met 1300 stemmen. Bjj de vorige verkiezing in Juni 1^81 werdeu 2506 stemmen uitgebracht. Bij de herstemming voor twee leden der Provinciale Staten in het kies district Vlaaniingenwerden Dinsdag 1.1. uitgebracht 1057 stemmenvan onwaarde twee. Gekozen zijn de heeren0. P. Hoek met 554 en Mr. J. D.- C. O. W. baron De Constant Rebeoque met 539 stemmen. De heeren Mr. A. M. Maas Geeateranus en J. J. Duynstee vereenigden respectievelijk 463 en 283 stemmen op zich. De uitoefening der jachten op waterwild in de provincie Zuid-Holland wordt gesloten Woensdag 1 Maart a. s. Verder hebben Ged. Staten bepaald dat de uitoefening van het weispel met kwar talen met steekgaren of vliegnet is toege laten van 29 April a. s. tot 8 Juli d. a. v. doch dat; het vliegnet in geen geval tot het tirasseeren van kwartelen mag worden gebruikt, dat de visscherij in de binnen wateren, waaronder ook worden verstaan rivieren door sluizen afgesloten, zal zijn gesloten van 1 April a. s. tot en met 1 Juni d. a. v. met uitzondering a. van de vissqherjj door middel van fuikenaal- scheren, aalkorven, dobberen door peuren naar aal en paling, b. van de visscherij met; de gebbe om kleine vischjes te schep pen tot aas voor dobbers, dat het visschen met kuilnetten, waaronder ook behooren ankerkuilen en staalboomen, van 1 April a. s. tot en met 15 Juni d. a. v. is verbo- I den, dat de kooilieden hunne kooieenden in dit jaar moeten opsluiten of ophokken I van 11 Maart tot 29 April en van 10 Juli tot de opening der jacht op waterwild. Voor het tjjdvak van 1 Maart tot en met 31 Augustus aanstaande, zal het Rijkstelegraaf kantoor aan het Kralingsche Veer open zijn als volgt: op werkdagen van 7 uur voor- tot 1 uur ’s namiddags en van 2 tot 9 uur ’s namiddags; op Zon- en Feest dagen van 7 tot 9 Uur voor- en van 4 tot 6 en 8 tot 9 uur ’s namiddags. Er is, een adres aan den Mi nister van Waterstaat gezonden met verzoek om de postkantoren des Zondags voor de postpakkettendienst gesloten te houden. Uiterlijk met 1 Mei 1882 zal aan de tollen op ’s Rijks groote wegen het volgende tolgeld worden geheven: Van de wagens op den paardenspoorweg gebruikt wordende voor ieder aangespannen trekdier 4 cents; voor eiken door stoomkracht be wogen tramwagen en van elke locomotief 5 cents. Van de betaling van tolgeld zijn vrijgesteld de met trekdieren bespannen toe stellen, dienende om de sporen schoon te vegen. Tengevolge van den toestand dor waterwegen van Rotterdam naar zee, zal de Ned. Amerikaansche Stoomvaart maatschappij met hare drie of vier grootste stoomschepen voortaan gaan varen van Amsterdam. De maatregel, door den bur gemeester van Kralingen genomen, om ge durende de loting voor de nationale militie de herbergen te doen sluiten, teneinde de wanordelijkheden, vroeger op dien dag zoo algemeen, te doen öphouden, heeft goed gewerkt. Niet één der lotelingen beeft zich bij het loten in kenmelyken toestand van dronkenschap vertoond, terwijl van luid ruchtigheid onder de lotelingen thans niets te bespeuren was. Vanwege de Noord-Brabant- sche Zeeuwsche sohroefstoomboot-reederij wordt een sohroefstoombootdienst in wer king gebracht tot vervoeg van goederen en vee tusschen ’s Hertogenbosch, Middel burg, Zierikzee en Vlissingen, langs Gorin chem, Sliedrecht, Dordrecht, Willemstad, Stavenisse, ZijpeKatsche veer, Kortgene, Wolfaartsdijk en Veere. Langs den stoomtram tus schen Breda en Dongen, over Oosterhout en Geertruidenberg, is een telephoon-gelei- ding in dienst gesteld, om op die wijze de veiligheid van het verkeer te verzekeren. Te Wageningen worden dezer dagen op een erfhuis 14 porseleinen scho teltjes voor f570 verkocht. Oventeht De eerste ontvangst .-Js den Pruislschen Landdag aan het wetsontwerp betreffende de toepassing der Mei wetten te beurt ge vallen is lang niet gunstig. De commissie in wier handen het ontwerp gesteld is, en wier samenstelling gewoonlijk eene getrouwe afspiegeling is van de partijverhoudingen in de vergadering, heeft art. 1 en daarmede het beginsel der wet verworpen. Het cen trum, dankbaar noch voldaan, gaf den doorslag en stemde met de Fortschrittspartij en een deel der Nationaal-liberale partij tegen. Het centrum eischt bepaald herzie ning der Meiwetten, niet eene al /of niet toepassing, die zich naar de omstandighe den regelt. Van eene herziening* wil de regeering en met name v. Bismarck echter voorloopig niets weten en zóó sti^in Aus de kansen voor het tot stand komen vqn een op een eenigszins hechten grondslag" gqkes- tigden vredestoestand weder zeerV slecht. De conservatieven en het centrum beffcad- slagen echter mog over een tegen-voorstel als brug om het ton slotte z. m. eenS te worden met de regeering. Is het toeval of een gevolg van den stand van zaken in den Landdag, dat volgens een gerucht, verschil zou zijn ontstaan tus schen den Paus en den Staats-secretaris Jacobini in zake de vredesonderhandelingen met Duitschland? Laatstgenoemde schijnt ook ten opzichte van de voorgenomen bedevaart uit Spanje mindor conciliante gevoelens te zijn toegedaan. De Paus wil, in overeenstemming met de Bpaansche re geering, dat de bedevaart geen staatkun? dig d. i. Carlistisch karakter drage. De regeering besloot zelfs in dat geval de zoogenaamde godsdienstige demonstratie te zullen verbieden. De IJaliaansche Kamer van afgevaar digden hoeft de verandering der kieswet, de invoering van de Inststemming, goed gekeurd. De 33 of 33 groote kiesdistricten waarin het land dientengevolge voortaan zal verdeeld worden, zullen door een com missie, samengesteld uit 6 afgevaardigden en 6 senatoren, onder voorzittetschap van den Vader der Wet, Minister Depretis, worden vastgesteld. De aanneming van dit voorstel door de Italiaansche Kamer zal, de leden van het afgetreden Kabinet in Frankrijk er wel licht toe brengen om onder de velerlei voorstellen die zij uit den faillieten boedel op nieuw aan de markt brengen, ook dat tot invoering voor het Scrutin de title te voegen. Het wetsontwerp tot daarstelling van een verzekeringskas voor werklieden behoort ook reeds onder de ingediende voorstellen. Te oordeelen naar het cijfer van hen, die in de Kamer Gambetta en de zijnen getrouw bleven, de leden der tegenwoordige Union Republicaine, hebben die voorstellen echter weinig kans van slagen. De jongste benoeming van onder voorzitters, waarbij de candidaten dier partij ver in de minderheid bleven, leverde daar voor het bewjjs. Frankrijk en Engeland hebben een ge zamenlijke nota verzonden aan de overige groote Mogendheden over de zaken in Egypte, die nog altijd reden tot ongerustheid schijnen te gevenniettegenstaande Turkije den Khedive heeft aangemaand de internationale verdragen gestand te doen en voor hand having der orde te waken. De merkbare verbetering in den toestand van Ierland, waarvan de regeering in de troonrede gewag maakte, schijnt toch in werkelijkheid te bestaan. De «Daily News”, anders nog al vrij zwaartillend, geeft een overzicht van den tegenwoordigen toestand op het eiland en vindt dan ook aanleiding om op vele lichtpunten te wijzen, waaruit de goede werking der landwet en der bui tengewone maatregelen blijkt. Misschien is het daaraan wel te danken, dat Gladstone in zjjne laatste redevoering niet meer zoo geheel afkeerig er van scheen te zijn, om aan Ierland, is de toestand eenmaal weer normaal, wat meer zelfstandigheid en vrijheid toe te staan. In het Lagerhuis hebben de lersche afgevaardigden overigens nog geen blijken gegeven van meer bezadigheid. Ouder gewoontehebben zij de beraadsla gingen'over het adres van antwoord op de troonrede weder tot in het oneindige trachten te rekken en bij de behandeling van het voorstel tot wijziging van het reglement van órde, dat de strekking heeft om aan dat misbruik een einde te maken, zullen zij ten slotte voorzeker nogmaals hun uiterste best doen om de noodzakelijkheid van den maatregel daghelder aan te toonen. De officiëele berichten van het tooneel van den opstand in Oostenrijk blijven altijd even gunstig luiden voor eene spoedige onderdrukking. Van andere zjjde echter bericht men de vorming van een zelfstan dig bestuur in de Herzegowina. Montenegro vervult den plicht der dankbaarheid jegens Oostenrijk door zooveel mogeljjk bevorde ring van den opstand door zijne onderdanen tegen te gaan. Naar men verneemt aal het stoomschip «Batavier”, thans in aanbouw op de werf van den heer P. Smit Jr. te Slikkerveer, gebouwd worden volgens de regelen, vastgesteld voor den hoogsten graad van zeewaardigheid, onder speciaal toezicht van den ingenieur Joh. De Hoog, te Am sterdam. Bij de openbare besteding van de leverantie van 1800 elzen en grenen heipalen voor de Maas- en Sohermhoofden, 11. Dinsdag door Dijkgraaf en Hoogheem raden van Schieland gehouden, zyn inge komen 4 biljetten, als: van L. Van der Weyden, te Krimpen a/d Lek f1460; C. Zanen Hz., te Ammerstol f1387; O. Ooms Jz., te Ammerstol f1384; E. Langerak, te Berg- Ambacht f1238. Aan laatstgenoemde is de aanbieding gegund. De Pruisische Regeering heeft bepaald, dat in de regeeringsdistricten Munster, Aken en Trier de in-en doorvoer van rundvee uit Nederland weder wordt toegelaten, onder voorwaarde dat bij den invoer van ieder rund moet worden over gelegd een certificaat van oorsprong, af gegeven door eene Nederlandsche gemeen telijke autoriteit en inhoudende 1°. vermelding der plaats van herkomst, ouderdom geslacht en kleurvan elk rund afzonderlyk 2°. de verklaring dat het dier in de laatste zes maanden niet geweest is op eene plaats, alwaar, of waar binnen een omtrek van 20 kilometerde longziekte heerschtof bin nen dien tijd geheerscht heeft. Hierbij is bepaalddat ook de in- en door voer van rundvee uit België wordt toege laten bij overlegging van een dergelijk cer tificaat afgegeven door eene Belgische ge meentelijke autoriteit. Voorts zijn er ook bepalingen vastgesteld op den invoer van rundvee uit Groot-Brittannië en Amerika. Door den heer C. M. Mazure, plaatsv. districts-veearts te Kralingen, zijn op de Rotterdamsche veemarkt, niet be smette gedeelte, twee runderen aangehouden, welko mot de letter V waren voorzien derhalve afkomstig uit den besmetten kring gemeente Schiebroek. Tegen den eigenaar H. is op grond daarvan proces-verbaal op gemaakt terwijl de runderen in beslag zijn genomen en afgomaakt. Bjj vonnis van de Arr. Recht bank te Rotterdam, dd. 24 Januari 11., is J. R., oud 22 jaren, wonende te Lopiker- Kapel, beschuldigd van het iu den avond van 24 November 1881 arglistig wegnemen en zich toeeigenen van twee planken, vrij- getproken, als zijnde het hem ten laste ge legde niet wettig en overtuigend bewezen. Voor de Arr. Rechtbank te Rotterdam stond 11. Dinsdag terecht: H. d. J., tapper en visscher te Schoon hoven, beschuldigd van mishandeling zjjner vrouw. Eisch 1 maand gevangenisstraf, cellulair en f 8 boete of 1 dag gev. cell. Mr. B. Denekamp trad op als verdedigor voor bovenstaande beklaagde en concludeerde tot vrijspraak wegens gebrek aan wettig bewijs. Vier boerenarbeiders van de gemeenten Jaarsveld, IJselstein en Lopik, F. v. H., H. v. H., W. v. H. en A. v. d. A, be klaagd van zekeren A. O. en F. O. in de herberg van II. v. O. geslagen en met een mes verwond te hebben. Eisch voor ieder der beklaagden 2 maanden gevange nisstraf cell, en f 8 boete of 1 dag gev. cell. Men zal zich herinneren, dat op den 8sten December 11. een treurig on geluk op den Rijn plaats had. De stoom boot «Concordia VII” kwammet volle vaart ’s avonds te 5 uren stroomafwaarts varendebij Rhenen in aanvaring met het aaksohip «Jeannette”, gevoerd door schipper Hendrik Kreuse. De «Jeannette” lag voor anker in de nabijheid van den zuiderwal en dus buiten het vaarwater en had bovendien een brandende lantaarn. De schok was zoo hevig, dat de «Jeannetto” zonk, en twee kinderen, 4} en ruim 1| jaar oud, van schipper Kreuzo verdronken. De kapitein der «Concordia VII” werd voor het onge luk aansprakelijk gesteld en stond voor de rechtbank te Amsterdam terecht ter zake van 18 het door onoplettendheid en onbe drevenheid onwillig veroorzaken van gen nederlaag, en 2° het als schipper van eene den Rijn afvarende stoomboot niet vermin deren van de vaart dier stoomboot op eene plaatfewaar de stroom een sterke bocht vormt en waar geen standplaats van waar schuwere bestaat. Het O. M. eischte eene cellulaire gevan genisstraf van twee maanden en twee geld boeten ad f 25 elk. De rechtbank verklaarde den kapitein schuldig en legde hem eene cellulaire ge vangenisstraf van 45 dagen en twee boeten ad f25 op. Eerlang zal de verzameling foltorwerktuigen die in de Gevangenpoort te ’s Hage is opgelegdmet een aantal ande ren vermeerderd wordenherkomstig uit LeeuwardenGroningen en vele andere plaatsen van ons land. Zij zullen in een der nieuw gerestaureerde lokalen der Gevan- poort ter bezichtiging gesteld worden. del ontplooid en haar oudere zuster het •Schoolverbond” in zich opgenomen; zy heeft haar invloed doen gelden by het tot stand komen der nieuwe wet op het Lageii Onderwijs,—eu, toen deze wettelijke orl ganisatie een voldongën feit was geworden) heeft zij de sympathie van ons volk zien verdooven, terwyl zy in later dagen, om haar recht van bestaan te blyven bewyzen, verschillende dingen bij de hand heeft ge nomen, zooals schoolspaarbanken«huis vlijt”, den toestand van het aanschouwings- onderwys, op zichzelf voortreffelijke zaken, maar die in belangrijkheid verre achterstaan by de groote zaak, die in de eerste plaats de onverdeelde aandacht van geheel het Nederlandsche volk behoört te trekken,— het geregeld schoolbezoek van alle Neder landsche kinderen. Een zeker aantal vroegere Afdeelingen van «Volksonderwijs” hebben de Veree niging verlaten en zich geconstitueerd tot plaatselyke genootschappen ter bevordering van het schoolgaan. Wy willen niets te kort doen aan de goede bedoelingen waar mede dezen zijn opgericht en huldigen het beginsel waarvan zij uitgaan ook willen we gaarne erkennen dat zij niet geheel vruchteloos werken. Maar toch, wat zou er oneindig meer kunnen gedaan worden als er geen afscheiding had plaats gehad, als de kern van ons volk steeds bleef sa menwerken totdat het groote doel was be reikt. In zeker opzicht werken die afzon derlijke vereenigingen zelfs nadeelig; zy zijn als de kapstokken waaraan de billijke wen- schen naar radicale hervorming worden opgehangen. Het gaat er mede als met niet flink voorbereide concessies voor een tramweg; zoo lang zij in wezen zyn en haar termijn nog niet is verloopenhouden zij alle andere meer serieuse aanvragen tegen, terwyl haar houders zelf niet bij machte zijn het beraamde plan ten uitvoer te brengen. Elke drang om tot wettelyke hervorming te komen wordt afgewezen op i het bestaan der plaatselyke »Vereeniging”,. die, zooals het in de officiëele taal heet, •met den meesten yver werkzaam is en van wier bemoeiingen men eerst de uit komsten moet afwachten alvorens nadere voorstellen in overweging te kunnen ne^ men.” En al kan men nu vooruit bere kenen dat die uitkomsten volstrekt onvol doende moeten zyntoch houden de be sturen de zaak gaande, en hebben den moed niet tot de leden te zeggen: •Kom aan, mannen, langs dien weg komen wy er niet; onze «zedelyke middelen” zyn niet by machte het kwaad tegen te gaan; de bekomen resultaten blyven ver beneden het peil van onze inspanning; we maken ons een illusie als wy meenen dat de over tuiging die het beste deel der natie bezielt, namelyk de totale onmisbaarheid van de ontwikkeling waarvan beschaving het doel en kennis het middel is, zonder weti<- lyken dwang door de minbeschaafde massa zal worden overgenomen. De tijd is alzoo gekomen om de handen ineen te slaan, ten einde eerstens aan te dringen op volledig verbod van allen arbeid van kinderen onder welken vorm ook, ten tweede op invoering van den leerplicht. Men vergist zich zeer als men meent dat de eerste der genoemde maatregelen den tweeden onnoodig zal maken. Hij kan de wegbereider zyn en, met de noodige mate van kracht toegepast, het ingrypende van den tweede verminderen. Maar komen moet, ook de leerplicht, dat wordt gelukkig bij tóeneming de zienswijze van velen in den lande, die lang geloofd hebben aan het vermogen der «zedelyke middelen”, lang hebben vastgehouden aa,n hun vrees voor krenking van het recht der ouders, lang gemeend hebben dat de maatschappij zon der hulp van staatswege het kwaad wel zou overwinnen, maar thans, nu zy ge slachten by geslachten van kinderen groot zien worden, nu de belangryke uitgaven voor het onderwys toch niet van ons volk een der best-onderwezen natiën van Europa vermogen te maken, hun tegenstand van lieverlede laten varen. Indertyd heeft de Minister Heemskerk een statistisch overzicht van het schoolver zuim in lipt leven geroepen. De onder wijzers hadden er niet veel mee op; zy hadden ongelyk—de moeite was zoo groot niet, en het is noodig het kwaad in zyn ganschen om vang te kennen, des te eer zal men het met ernst gaan bestryden. Zyn opvolger Kappeyne heeft die statistiek wber ingetrokken; dat was jammer, want de onderwijzers waren er reeds aan gewoon en velen kwamen tot de erkenning dat het zoo heel veel tijd niet wegnam. Wat de nieuwe wet er voor in de plaats gal beduidt niemendal ééns per jaar wordt er vastgesteld wie de school niet bezoekt, maar een leerling kan van half Januari tot bijna het eind des jaais langs de straat slenteren zonder dat zyn naatn op de «zwarte lijst” zal komen. En al gebeurt dat nog, wat kan dat hem of zyn ouders schelen, en wie ter wereld neemt er nota van? We hebben over deze allergewichtigste •volks-quaestie” nog veel te zeggen, dat we tot latere gelegenheid wenschen te bewaren.

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Schoonhovensche Courant | 1882 | | pagina 1